ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం - అధ్యాయం - 2 - భాగం 11 - ఆపకురా మురళి/ఆపితివా మురళి

"ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం" పేరుతో సాగే ఈ శీర్షిక, ఘంటసాలవారి స్వీయసంగీత దర్శకత్వంలో రూపు దిద్దుకున్న ఏకగళ, యుగళ గీతాలను, బృంద గానాలను పరిచయం చేస్తూ ఘంటసాలగారికి సంబంధించిన ముచ్చట్లతో సాగే జ్ఞాపకాలమాలిక!!

ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం

అధ్యాయం - 2 -  భాగం 11

చెరపకురా చెడేవు - ఆపకురా మురళి/ఆపితివా మురళి

జీవితసరళి... 'ఆ మాటేదో అందరికీ అర్ధమయేలా చెప్పవయ్యా...

 

Life style. .. ' ఓస్ అదా! మా మనవడి స్టైలే స్టైల్. చదవడానికి అమెరికా వెళ్ళాడు. వాడి హెయిర్ స్టైల్ కి అక్కడి దొరలే ముక్కున వేలేసుకుంటారట  ఓ కామందుగారి బడాయి. 'మా మనవరాలు మాత్రం.. దాని దగ్గరున్నన్ని మోడర్న్ డ్రెస్ లు, మాచింగ్ లిప్ స్టిక్ లు, కాలిజోళ్ళు, కళ్ళజోళ్ళు ఈ ఊళ్ళో ఎవరికీలేవు. అన్నీ బొంబాయి నుంచే తెప్పిస్తుంది. వాటిని నన్ను కూడా వేసుకోమని ఒకటే గోల... అయినా నాకు సిగ్గు బాబూ.. 'కామందుగారి భార్య మురిపెం. మనవల ముద్దు ముచ్చట్లు తీర్చడానికి బంగారం లాంటి భూములు తెగనమ్మేస్తున్నారని కోడలు రోజూ మొగుడితో లడాయి.

ఇది ఆ కుటుంబం జీవితసరళి.

ఇంతకీ జీవితసరళి అంటే...

ఒక మనిషి తన నిత్యజీవితంలో అనుసరించే విధివిధానాలు, ఆహార విహారపుటలవాట్లు, నడవడిక, సమాజంలో ఇతర వ్యక్తులతోడి స్నేహ సత్సంబంధాలు అతడి జీవితశైలిని లేదా జీవిత సరళిని తెలియజేస్తాయి. అపరిమితమైన  సమాచార, ప్రసార సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, కంప్యూటర్ల వినియోగం, ఆధునికీకరణ, ప్రపంచీకరణ వంటి విషయాలు  అందుబాటులోకి వచ్చాక మనిషి జీవిత విధానమే పూర్తిగా మారిపోయింది. సమాజంలోని వ్యక్తుల మధ్య, కుటుంబ సభ్యుల మధ్య  పరస్పర స్నేహానురాగాలు, మమతానుబంధాలు క్రమక్రమంగా రూపుమాసిపోతున్నాయి. దీని ప్రభావం మన కుటుంబ వ్యవస్థ మీద, వివాహ వ్యవస్థ మీద కూడా తీవ్రంగా కనిపిస్తోంది. గత డెభ్భై ఎనభై ఏళ్ళక్రితం వున్న జీవన విధానానికి, ఆచార వ్యవహారాలకు, ఆహారపు అలవాట్లకు ఇప్పుడున్న తీరుతెన్నులకు సంబంధమే లేదు. మనిషి జీవిత సరళి పూర్తిగా మారిపోయింది. IT పురోభివృద్ధి ప్రభావం మన సినిమాలమీద  కూడా పడింది. గత రెండున్నర దశాబ్దాలలో మన సినీమాల సరళి పూర్తిగా మారిపోయింది. నిన్న మొన్నటివరకు భారతీయ స్త్రీకి పతియే ప్రత్యక్ష దైవం. (ఈనాటి ఆధునిక వతులు ఈ సూత్రానికి కట్టుబడి వుండడానికి సిధ్ధంగా వున్నారా అంటే సందేహమే). ప్రేమాభిమానాలతో చేరదీసినా, నిర్లక్ష్యం చేసి కొట్టి తిట్టినా ఆనాటి స్త్రీకి భర్తే సర్వస్వం. ఈ రకమైన సామాజిక నీతిని అనుసరించిన కథాంశాలతో వచ్చిన సినిమాలే గత నాలుగు దశాబ్దాల క్రితం వరకు వచ్చేవి. వాటిని స్త్రీ పురుష ప్రేక్షకులంతా సమానంగా అభిమానించారు, ఆదరించారు. అందుకు ఉదాహరణగా ఈ పాటలోని సాహిత్యం చూడండి...

పల్లవి:

ఆపకురా మురళీ... గోపాలా-2

అదే నా జీవిత సరళీ.. ఆపకురా!

చరణం 1:

మధుర మధురమౌ నీ మురళీ

సుధలను చిలికే ఆ మురళీ

నా ఎద నవ్వుల రవళీ

అదే నా జీవిత సరళీ 

                            !ఆపకురా!

చరణం 2: 

పతి నీ రూపని నీవే ప్రాపని

మధురగానమున రాధగ మారెద

మధుపము నయ్యెద పదముల వ్రాలెద 

నాపతి మాధవుడేరా 

                            !ఆపకురా!

భర్త తనను ప్రేమానురాగాలతో మురిపెంగా చూసుకోవడమే పరమ పెన్నిధిగా భావించే ఆ స్త్రీ దైవస్మరణలో కూడా తన పతినే తలచుకుంటుంది. తనను రాధగా భర్తను మాధవుడిగా ఊహించుకుని మధురస్మృతులలో విహరిస్తూ తానొక తేనెటీగగా మారి పతి పాదాలపై వ్రాలిపోవాలని అదే తన జీవితసరళి కావాలని ఆనందంలో తేలియాడుతూ

ఆ మురళీగానలోలుని ప్రార్ధిస్తూంటుంది. 

 

 1955 లో వచ్చిన 'చెరపకురా-చెడేవు' సినిమా కోసం

జూనియర్ సముద్రాల  వ్రాసిన ఈ పాటకు స్వరకర్త ఘంటసాల.

సన్నివేశానికి తగిన భావావేశంతో మృదుమధురంగా భక్తితత్పరతతో

పి లీల గానం చేయగా భర్తపట్ల అపరిమిత ప్రేమ,  విశ్వాసం గల సతిగా షావుకారు జానకి తెరపై అత్యంత సహజంగా నటించారు.

 

ఈ పాటలో 'మురళి', 'రవళి', 'సరళి'

యని ఒక చరణంలో, మరొక చరణంలో 'రూపని', 'ప్రాపని';

'మారెద', 'నయ్యెద', ' వ్రాలెద'

వంటి పదప్రయోగాలు చేసి జూనియర్  సముద్రాల గారు ప్రాసలపట్ల తనకు గల మక్కువను చాటుకున్నారు.

 

వెలుగు చీకట్లలా ఈ పాటకు రెండు పార్శ్వాలు. జీవితసరళి సవ్యంగా సాగిపోతున్నప్పుడు సంతోషంతో చేసిన దైవస్మరణ ఒకటైతే , భర్త త్రాగుడు, చెడుసావాసాలు, పరస్త్రీ వ్యామోహానికి లోనై తనను అలక్ష్యపర్చి దూరంచేసినప్పుడు బ్రతుకంతా భారమై ఆవేదనతో  దైవం ముందు విలపించిన గీతం మరొకటి. అది....

 

ఆపితివా ...మురళీ...గోపాలా -2

ఇదియే నా జీవిత సరళీ

                                    !ఆపితివా!

నవ వసంతమౌ నా వయసు

అతి ప్రశాంతమౌ ఈ మనసూ

పాపపు చీకటి పాలేనా

ఇదియేనా జీవితసరళీ

నా పతికె దూరమా! నీకే భారమా

నాధుని నమ్మిన నాతికి వెతలా

పెదవుల వేణువు వదలకురా ప్రభూ...

పతి దర్శనమీరా 

                            !ఆపకురా!

సినిమాలో రెండు వేర్వేరు సందర్భాలలో ఆనంద విషాద భావోద్వేగాలతో  వినపడే ఈ గీతాన్ని ఘంటసాల పీలు రాగంలో స్వరపర్చి పి.లీలచేత భక్తిపూర్వకంగా గానం చేయించారు.

పీలు ... ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక హిందుస్థానీ రాగం. 'కాపి థాట్' కు జన్యం. తుమ్రీ, దాద్రా వంటి లలిత శాస్త్రీయ రీతులలో గానం చేసేప్పుడు విద్వాంసులు  ఈ పీలు రాగాన్ని ఎన్నుకుంటారు.  పీలు రాగంలో ఇతర రాగాల ఛాయలు కూడా వుండడం వలన దీనిని మిశ్రరాగంగా పరిగణిస్తారు. భక్తి, శృంగార, కరుణ, ఆనంద, విషాదాది రస భావాలకు అనువైన ఈ పీలు రాగంలో  ఉస్తాద్ బడేగులాం ఆలీఖాన్ (తుమ్రీ), పండిట్ రవిశంకర్ (సితార్) బిస్మిల్లాఖాన్ (షెహనాయ్), అంజాద్ ఆలీఖాన్ (సరోద్), హరిప్రసాద్ చౌరాసియా (ఫ్లూట్) వంటి సుప్రసిద్ధ సంగీత కళాకారుల స్వరరచనలెన్నో సంగీతప్రియులను అలరిస్తున్నాయి.

అలాగే సినిమా సంగీతంలో కూడా పీలు రాగం చేసిన అనేక గీతాలు శ్రోతల మనసులలో నిలిచివున్నాయి. భారతీయులందరికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన  భక్తిగీతం 'రఘుపతి రాఘవ రాజారాం' ఈ పీలు రాగంలోనే స్వరపర్చారు. పీలు రాగానికి సమానమైన కర్ణాటక రాగం కాపి. దీనికి హిందుస్థానీ శైలిలోని కాపికి సంబంధం లేదు. కర్ణాటక సంగీతంలోని కాపి రాగం 22వ మేళకర్త అయిన ఖరహరప్రియ కు జన్యరాగం. అటువంటి జన, మనోరంజకమైన పీలురాగంలోని భక్తి, ఆనందం, విషాద రసాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ  ఘంటసాల మాస్టారు 'ఆపకురా మురళీ గోపాల' గీతాన్ని సార్ధకత చెందేలా స్వరపర్చి శ్రోతలలో భక్తిభావాన్ని ఇనుమడింపజేసేలా పి.లీలచే అద్భుతంగా పాడించారు.

రసపోషణకు అవసరమైనంతమేరకు మాత్రమే మాస్టారు ఈ పాటకు  వాద్యాలను  సున్నితంగా ఉపయోగించారు. వయొలిన్స్, వీణ, సితార్,  ఫ్లూట్, క్లారినెట్, హార్మోనియం, తబలా, డోలక్, తాళాలు వంటి వాద్యాలు ఈ పాటలో వినిపిస్తాయి. శాస్త్రీయ సంగీత నేపథ్యంగల శ్రీమతి పి.లీల గళంలో గమకాలు, ఆలాపనలు సునాయాసంగా పలుకుతాయనడానికి ' ఆపకురా మురళీ' ఒక నిదర్శనం.

ఈ పాటను  ఒక సత్సంగ సభ్యులు (పురుషులు) తమ భజన కార్యక్రమంలో ఆలపించడం యూట్యూబ్ లో చూసి ఆశ్చర్యము, ఆనందమూ కలిగాయి. 

ఘంటసాలగారి అనేక గీతాలు శాస్త్రీయ సంగీతవిద్యార్ధులకు రాగ పరిచయానికి అభ్యాసగీతాలుగా తగినవని గాఢంగా విశ్వసించే పట్రాయని సంగీతరావుగారు నా చిన్నతనంలో తరచూ వీణమీద, హార్మోనియం మీద వాయిస్తూ పిల్లలకి నేర్పడం నాకు బాగా గుర్తు.

1950 దశకం నాటికి ఘంటసాలగారు చలనచిత్ర గాయకుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా తనకంటూ ఒక బాణీని, దృఢమైన సుస్థిరతను ఏర్పరచుకున్నారు. సినీగీత సంగీత కచేరీలకు ఆద్యుడు ఘంటసాలగారు. వివిధ సంగీత ప్రక్రియలతో కూడిన ఘంటసాలగారి సంగీతకచేరీ శ్రోతలకు మరపురాని మధురానుభూతిని కలిగిస్తుంది. గాయకుడిగా, సంగీతదర్శకుడిగా ఉచ్ఛ స్థాయికి చేరుకున్న ఘంటసాల తన స్వంత ఆర్కెష్ట్రాను ఏర్పాటు చేసుకోవడం ఆవశ్యకమని భావించారు.  ప్రసాదరావు ఆర్కెష్ట్రా, దక్షిణామూర్తి ఆర్కెష్ట్రా, మాస్టర్ వేణు ఆర్కెష్ట్రా అని కొన్ని ఆర్కెష్ట్రాల పేర్లు పాత సినిమా టైటిల్స్ లో మనం చూస్తూంటాము. సినిమా సంగీతదర్శకుడిగా ఒకరి పేరు , ఆర్కెష్ట్రాకు మరొకరి పేరు వుంటుంది.

1954 సంక్రాంతి పండగరోజులన్నీ అయ్యాక  ఒక శుభముహుర్తాన ఘంటసాలగారు తమ స్వంత ఆర్కెష్ట్రాను .... సర్వశ్రీ - పామర్తి (తబలా), పి. సంగీతరావు (హార్మోనియం), హుస్సేన్ రెడ్డి (ఆర్గన్), ఎన్.సి.కృష్ణమాచారి (వయొలిన్), సుబ్రహ్మణ్యం (వయోలా), ఎమ్.ఎస్.రాజు (వీణ), రాజేంద్రన్ (ఫ్లూట్), సుభాన్ (క్లారినెట్), కణ్ణన్, ఆర్.వి.భద్రం (రిథిమ్స్) వంటి సంగీత కళాకారులతో, గురుసమానుడైన ఉస్తాద్ బడేగులాం ఆలీఖాన్ సమక్షంలో వారి ఆశిస్సులతో ప్రారంభోత్సవం జరిపారు. 

శ్రీమతి పి లీల ప్రార్ధనాగీతంతో ప్రారంభమైన ఈ కార్యక్రమానికి సర్వశ్రీ - వి.నాగయ్య, సీనియర్ సముద్రాల, రావూరు సత్యనారాయణరావు, దర్శక నిర్మాత కోవెలమూడి భాస్కరరావులు విచ్చేసి తమ అభినందనలు తెలియజేశారు. అప్పటినుంచే ఘంటసాలగారు సినీ సంగీతప్రపంచంలో ఘంటసాల మాస్టారుగా అందరి మన్ననలు అందుకోసాగారు. 

ఘంటసాల ఆర్కెష్ట్రాతో తయారైన మొట్టమొదటి చిత్రం భాస్కర్ ప్రొడక్షన్స్ 'చెరపకురా-చెడేవు' 1955 లో విడుదలయింది. ఎన్.టి.రామారావు, అమర్నాథ్, ఆర్.నాగేశ్వరరావు, సి.ఎస్.ఆర్., రేలంగి, షావుకారు జానకి, రాజసులోచన, లక్ష్మీరాజ్యం, చంద్రకుమారి, పుష్పలత మొదలగువారు నటించిన ఈ చిత్రాన్ని నిర్మాత అయిన భాస్కరరావుగారే డైరక్ట్ చేశారు. చెరపకురా చెడేవు అనే పేరు చూడగానే కథాసారాంశం అంతా అర్ధమైపోతుంది. 'బ్రతుకుతెరువు' సినిమా తర్వాత తీసిన ఈ సినిమా కూడా మంచి విజయాన్నే పొందింది. దీనిని తమిళంలో  'ఇల్లరమే ఇన్బం' పేరుతో డబ్ చేశారు.

ఘంటసాలగారిని అమితంగా అభిమానించి గౌరవించిన నిర్మాత లలో భాస్కరరావు గారు ఒకరు. భాస్కర్ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ మీద ఆయన నిర్మించిన  దాదాపు ఆరేడు సినీమాలు అన్నింటికీ  వరుసగా ఘంటసాలగారే సంగీతదర్శకుడు.  ఆ బ్యానర్ కు  ఘంటసాలగారు సంగీత దర్శకత్వం నిర్వహించిన ఆఖరు చిత్రం 'మోహినీ రుక్మాంగద' ఆ తర్వాత, కోవెలమూడి భాస్కరరావుగారు సినీమాలు తీసినట్లుగా కనపడదు.

'చెరపకురా-చెడేవు' లోని పది పాటలను సముద్రాల జూనియర్, రావూరి సత్యనారాయణ రావు వ్రాశారు. పి.లీల పాడిన ' ఆపకురా మురళీ',  'యోగము అనురాగము', జిక్కి పాడిన 'గులాబీలతోట',  అందాల నా రాజ రావోయి' , ఘంటసాల & రాణి పాడిన 'నాటకం ఆడుదాం', ' ప్రేమో ప్రేమో ప్రేమ', పాటలు ఆనాడు బహుళజనాదరణ పొందాయి. సంగీతపరంగా ఘంటసాలగారికి మంచి పేరు తెచ్చిన సినిమా 'చెరపకురా-చెడేవు'.

ఇందులోని విశేషం ఏమంటే హీరో ఎన్.టి.ఆర్ కు గాని, సెకండ్ హీరో అమర్నాథ్ కు గాని పాటలే లేవు. ఉన్న రెండు డ్యూయెట్ లు రేలంగి, పుష్పలతలకే. దీనినిబట్టి ఆనాడు దర్శకులు కథాంశానికి ఎంత ప్రాముఖ్యత ఇచ్చేవారో అర్ధమవుతుంది.

కొసమెరుపు:-

పురాణపురుషుడు, త్రిలోకసంచారి అయిన నారదుడికి చొక్కా తొడిగిన ఘనత కోవెలమూడి భాస్కరరావు

గారిదే.  వివరాలు తెలియాలంటే చూడండి భాస్కర్ ప్రొడక్షన్స్ వారి 'పార్వతీ కళ్యాణం'. 

వచ్చేవారం, ఘంటసాలవారి మరో సజీవరాగం తో మరల కలుద్దాము.

  

ప్రణవ స్వరాట్

ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం - అధ్యాయం - 2 - భాగం 10 - విజ్ఞానదీపమును వెలిగింప రారయ్యా

"ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం" పేరుతో సాగే ఈ శీర్షిక, ఘంటసాలవారి స్వీయసంగీత దర్శకత్వంలో రూపు దిద్దుకున్న ఏకగళ, యుగళ గీతాలను, బృంద గానాలను పరిచయం చేస్తూ ఘంటసాలగారికి సంబంధించిన ముచ్చట్లతో సాగే జ్ఞాపకాలమాలిక!!

ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం

అధ్యాయం - 2 -  భాగం 10

చంద్రహారం - విజ్ఞానదీపమును  వెలిగింప రారయ్యా

'అమ్మాయిలూ! అందరూ వచ్చేశారా! కాసేపు మీ గాసిప్ పురాణం కట్టిపెడితే కొత్త పాట నేర్చుకుందాము. మనం నేర్చుకునే విద్య - స్కూల్ పాఠాలు,  సంగీతం, సాహిత్యం, డాన్స్, చిత్రలేఖనం, ఏదైనా కావచ్చు అది  మానసికోల్లాసంతోపాటు విజ్ఞాన వికాసాలను, పరోపకార పరాయణత్వాన్ని మనకు, మన చుట్టూ వున్న సమాజానికి కలిగించాలి అప్పుడే మనం నేర్చుకున్న విద్యకు సార్ధకత ఏర్పడుతుంది.

ఉదాహరణకు ఈవేళటి పాటనే తీసుకోండి ... ఈ పాట చరణంలో కవి ఏమంటున్నాడో తెలుసా !

'పరహితమె పరసుఖమే పరమార్ధ

చింతనయే మానవుల ధర్మమని భావించరయ్యా...

వినయమున సహనమున విజయములు సాధించి దీన

బలహీనులను కరుణతో పాలించి

జీవులకు దేవులకు భేదమే లేదని

భువిని ఈ సత్యమును చాటించరయ్యా....'

 

ఇక పాట పల్లవి ఎలా ఎత్తుకున్నాడో చూద్దామా...

 

'విజ్ఞాన దీపమును వెలిగింప రారయ్య

అజ్ఞాన తిమిరమును హరియింపరయ్యా

                                    !విజ్ఞానదీపమును!

ఈ పాటలో అందరూ పాటించదగిన గొప్ప సందేశమున్నది. ఎంతో అర్ధమూ పరమార్ధమూ వున్నది.  చూడండీ...

చిన్నవాళ్ళైనా, పెద్దవాళ్ళైనా వినయవిధేయతలు, శాంత సహనాలు కలిగివుండాలి. ఆపదలోవున్నవారికి సాయపడాలనే పరోపకార చింతన వుండాలి. ఈ లక్షణాలన్నీ ప్రతి మనిషి కలిగివుంటే మనిషికి దేవుడికి భేదమే వుండదు. ఏమంటారు .... చాలా ఆదర్శవంతమైన గీతం కదూ! 

ఇలాటి పాటలను నేర్చుకుని పదిమందిలో పాడడంలో ఎంతో ఆత్మానందం, తృప్తి కలుగుతుంది కదూ... ఈ పాటను ఎవరు వ్రాసారో తెలుసా! ఆయన పేరు పింగళి నాగేంద్రరావుగారు. తాను వ్రాసిన ప్రతి పదమూ సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటులో వుంటూ వినోదంతోపాటు సామాజిక స్పృహను కూడా కలిగించాలని ఆశించిన గొప్ప ప్రజాకవి.

ఇప్పుడు ఈ పాటను నేర్చుకుందామా!

ఓ రెండువారాల క్రితం మీరంతా ఇష్టపడే కళ్యాణి రాగంలో చేసిన పాటను గురించి చెప్పుకున్నాం గుర్తుందా... 'పెళ్ళిచేసుకుని ఇల్లుచూసుకుని'.... ఆ! అదే.. కర్నాటక సంగీతంలో చాలా సుప్రసిధ్ధమైన రాగం కళ్యాణి యని, దీనినే మేచకళ్యాణి అని కూడా అంటారని, ఇది 65వ మేళకర్తయని చెప్పుకున్నాము. ఈ 65వ మేళకర్త యైన కళ్యాణికి చాలా జన్యరాగాలు వున్నాయి. అందులో సారంగ రాగం ఒకటి. సారంగ భక్తి, శృంగార రస భావాల ప్రకటన కు అనువైన రాగం.

హిందుస్థానీ సంగీతంలో కూడా సారంగ్ అనే రాగం వుంది అయితే దానికి కర్ణాటక సారంగకు సంబంధం లేదు. సారంగ రాగ ఆరోహణ, అవరోహణా క్రమం రెండు విధాలుగా ప్రచారంలో వుంది. ఆ శాస్త్ర వివరాలు కాలక్రమేణా నేర్చుకుందాము. ఈ సారంగ రాగంలో త్యాగయ్య, దీక్షితర్ ల కృతులు అనేకం ప్రచారం లో వున్నాయి.

ఇప్పుడు, పింగళి వారి 'విజ్ఞాన దీపమును' పాటను సారంగ రాగంలో పాడి వినిపిస్తాను.... మీరు కూడా అలాగే నాతో కలసి పాడండి.

ఇదే పాట కొన్నేళ్ళ క్రితం నా ఊహల్లో మరోలా వుండేది .... కొంతమంది స్త్రీ పురుష గంధర్వులు ఆకాశంలో మేఘాలలో విహరిస్తూంటారు. వారు భూలోకవాసులను ఉద్దేశించి ఈ గీతాన్ని ఆలపిస్తూ తమ చేతులలోని

ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానదీపికలను నలుదెసలా ప్రసరింపజేస్తూ అదృశ్యమైపోతారు. ఇదో రకమైన ఊహాచిత్రం. ఈ పాటను ఎవరైనా ఎలాగైనా ఊహించుకోవచ్చు. కారణం, ఈ పాటకు దృశ్యరూపం లేదు.  అలాటి ఒక చిత్రగీతమే నేటి ఘంటసాల సజీవరాగం.

ఆ వివరాలు తెలియాలంటే మనం డెభ్భైరెండేళ్ళ గతానికి వెళ్ళి  విజయా నాగిరెడ్డి-చక్రపాణి ల అద్భుత భారీ జానపద చిత్రం  'చంద్రహారం'  ను చూడాలి. ఘంటసాలగారి మధురాతిమధుర సంగీతం,  ఊహాలోకాల్లో విహరింపజేసే గోఖలేగారి కళాచాతుర్యం, మార్కస్ బార్ట్లీ ఛాయాగ్రహణం, ఎన్.టి.ఆర్., సావిత్రి ల అపురూప సౌందర్యం, విభిన్న పాత్రలలో ఎస్.వి.రంగారావు, రేలంగి నటనా ప్రాభవం  చంద్రహారానికి జీవం.

చంద్రహారం సినిమా టైటిల్స్ మీద అత్యంత శ్రవణానందకరంగా వినపడే 'విజ్ఞానదీపమును వెలిగించరారయ్యా..' అనే గీతమే ఈనాటి సజీవరాగం. ఘంటసాలగారు ఈ పాటను సారంగ రాగంలో స్వరపర్చి గానం చేశారు. ఈ పాట శ్రోతలలో మానసికానందాన్ని కలిగిస్తూ, భక్తిభావాన్ని, తాత్త్విక చింతనను మేల్కొలుపుతుంది.

ఈ పాటలోని సాహిత్యం, భావం ఎంతోఉదాత్తమైనది. ఘంటసాల, ఎ.పి.కోమల, బృందం పాడిన ఈ పాట గంటానినాదం, త్రిస్థాయిలలో ఓంకార స్వరం, పియోనా, డ్రమ్స్ ల లయతో ప్రారంభమై ఒక  ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది. పాట మధ్యలో  అక్కడక్కడ వినపడే వయొలిన్ బిట్స్ (తీగెలను కమాన్ తో కాక వ్రేళ్ళతో మీటితే ఆ రకమైన ధ్వని వస్తుంది. వేరే సినిమా పాట రికార్డింగ్ లో విన్నాను. అలాటి నోట్స్ ను ఆర్కెష్ట్రాలోని వైయొలినిస్టులు ఏదో పేరుతో అనేవారు. ఆ మాట ఇప్పుడు గుర్తుకు రావడంలేదు).

ఈ పాట సినిమా టైటిల్స్  గీతం లతల చిత్రాలతో కూడిన మండపం, మధ్యన వేలాడుతున్న పెద్ద దీపపు సెమ్మె  నేపథ్యంగా తీసుకుని  వినిపించారు.  అక్కడ మరే దృశ్యరూపం కనపడదు.  నా వరకు,  ఒక సంగీతం గురువుగారు ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో తమ శిష్యురాళ్ళకు ఈ పాటను నేర్పుతున్న అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. కారణం, బహుశా, నేను పుట్టిపెరిగిన సంగీత వాతావరణం కావచ్చు.

నాకు ఎనిమిదేళ్ళ వయసులో విజయనగరంలో మాతాతగారింట్లో వుండేప్పుడు ఆయన శిష్యుడైన ఘంటసాల సంగీతం సమకూర్చి పాటలు పాడిన ఈ చంద్రహారం సినిమా విడుదలయింది (విజయనగరం కృష్ణా టాకీస్ అని జ్ఞాపకం). విజయావారి సినిమాలంటే మొదటినుంచి ప్రేక్షకులకు ఒక ఉత్సాహం, ఉత్కంఠ ఉండేవి.  విజయావారి సినిమా పబ్లిసిటీ కూడా వినూత్నంగా,భారీగానే వుండేది. సొంత ప్రెస్ (బి.ఎన్.కె. ప్రెస్) చేతిలో వుండడంవలన నాణ్యమైన రంగురంగుల పోస్టర్లు, పాంప్లెట్స్ తో చంద్రహారం సినిమా పబ్లిసిటీ చాలా ఘనంగానే జరిగింది.  సినిమా రిలీజ్ కు ముందు మామూలుగా వచ్చే పోస్టర్ల తడకలు కట్టిన  జట్కాబళ్ళు, సైకిల్ రిక్షాలే కాక, మధ్య మధ్య స్పెషల్ గా విజయవాడ డిస్ట్రిబ్యూటర్ ల వాళ్ళు పంపే రంగురంగు దీపాల ఎడ్వర్టైజ్మెంట్ వ్యాన్ లు కూడా మా విజయనగరం వీధుల్లో దర్శనమిచ్చాయి. సాధారణంగా సైకిల్ రిక్షా, జట్కాబండి పబ్లిసిటీకి మాత్రమే అలవాటుపడిన మా సుబ్రహ్మణ్యం పేట గెడ్డవీధివారికి విజయావారి రంగుల పోస్టర్ వ్యాన్ కూడా ఒక రాత్రి వేళ రావడం  మహదానందం కలిగించింది. మిగతా పిల్లలతోపాటూ నేను కూడా ఆ వ్యాన్ వెనకాల కొంత దూరం పరిగెత్తి అతికష్టం మీద ఎ4 సైజ్ లో వున్న రంగురంగుల గ్లేజ్డ్ పాంప్లెట్ ను సంపాదించడం ఆ వయసులో ఓ గొప్ప ఘనకార్యం.

ఎన్.టి.ఆర్., ఎస్విరంగారావు, సావిత్రి, శ్రీరంజని ముఖాలతో వున్న ఆ రంగుల పేపర్ ను నా రైటింగ్ పాడ్ కు అంటించి అపురూపంగా చూసుకునేవాడిని. ఆ రైటింగ్ పాడ్ మా విజయనగరం ఇంటిలో చాలా ఏళ్ళే వుండేది.

ఎన్.టి.ఆర్., ఎస్విరంగారావు, సావిత్రి, శ్రీరంజని ముఖాలతో వున్న ఆ పింకు, బ్లూ రంగులలో పల్చటి పేపర్ ను నా రైటింగ్ పాడ్ కు అంటించి అపురూపంగా చూసుకునేవాడిని. ఆ రైటింగ్ పాడ్ మా విజయనగరం ఇంటిలో చాలా ఏళ్ళే వుండేది.

ఈ చంద్రహారం సినిమాకు ముందు వచ్చిన విజయావారి 'పాతాళభైరవి' సినిమా చంద్రహారం సినిమా పట్ల భారీ అంచనాలకు తావు ఇచ్చింది. నా ఉద్దేశంలో అదే చంద్రహారం కొంపముంచింది. అత్యంత విజయం పొందిన విజయావారి పాతాళభైరవి తర్వాత ఆ సంస్థ నుండి వస్తున్న సినిమా అనగానే  సామాన్య ప్రేక్షకులు ఎంతో ఊహించారు. 'పాతాళభైరవి' లో లాగే ఎస్విరంగారావు మాయలు, తంత్రాలు,  ఎన్.టి.ఆర్. కత్తియుధ్ధాలు, సాహసకృత్యాలు, ఇతర వినోదాలు పుష్కలంగా వుంటాయనుకున్నారు. దానికి తగ్గట్టుగా  తెలుగు తమిళ భాషలలో భారీగా నిర్మించిన చంద్రహారం ఒక్క తెలుగులోనే నలభై కేంద్రాలలో విడుదలచేశారు. చంద్రహారంలో పాతాళభైరవి లెవెల్ లో  ఏ థ్రిల్స్ కనపడకపోవడంతో B ,C సెంటర్ ప్రేక్షకులు పెదవి విరిచారు. సినిమా ఫెయిల్ అనే టాక్ మొదటి మూడు ఆటల్లోనే ప్రచారమయింది. పాతాళభైరవిలోని ఎన్.టి.ఆర్., ఎస్.వి.రంగారావుల రాజస, తామస గుణాలుకు పూర్తి విరుధ్ధంగా చంద్రహారం సినిమాలోని  చందనరాజు ఎన్.టి.ఆర్., మాలీ ఎస్.వి.రంగారావుల సాత్విక లక్షణాలను subtle expressions ను మామూలు ప్రేక్షకులు జీర్ణించుకోలేకపోయారు. సాధారణంగానే రాజసగుణాలు గలవారి పట్ల ఉండే ఆకర్షణ, మోజు సాత్విక గుణాలు వున్నవారిపట్ల వుండదు. ఏ సినిమా లోనూ కనిపించనంత అందంగా ఎన్.టి.ఆర్. అందరి మనసులను దోచుకున్నా పది రీళ్ళకు పైగా unconscious stage లో inactive గా వుంటే (చంచల (సావిత్రి) శాపమే అనుకోండి) ఎవరికి నచ్చుతుంది.

పింగళివారి పంచ్ లు పేల్చాల్సిన ఎస్.వి.రంగారావు  పరమ సీరియస్ గా నాగయ్యగారిలా సాత్వికంగా కనిపిస్తే ఎలా? నవ్వులు పండించవలసిన రేలంగి విలన్ కావడం, గయ్యాళి సూర్యకాంతం సాఫ్ట్ సిస్టర్ రోల్, వ్యాంప్ చంచల సావిత్రిలో వుండే గ్లామర్ హీరోయిన్ శ్రీరంజనిలో ప్రేక్షకులకు కనపడకపోవడమూ  మైనస్ పాయింట్లే. ఇవేవీ సగటు ప్రేక్షకులకు నచ్చలేదు.  విశేషం ఏమంటే, డైరెక్టర్ గా కమలాకర కామేశ్వరరావు గారికి చంద్రహారం మొదటి సినీమా. కె.వి.రెడ్డిగారి సహాయకుడిగా అనుభవం గల ఆయన డైరక్షన్ కు సోషల్ కామెడీ సినిమా ల స్పెషలిస్టు ఎల్.వి.ప్రసాద్ గారిని పర్యవేక్షకుడిగా ఎందుకు పెట్టవలసివచ్చిందో ఏమైతేనేం.. డైరెక్టర్ గారి మొదటి సినిమా యే హాంఫట్. ఆ దెబ్బతో కామేశ్వరరావు గారు  మళ్ళీ ఓ ఎనిమిదేళ్ళపాటు  గుండమ్మకథ సినిమా వరకూ విజయాలో అడుగుపెట్టలేదు. 1954 నాటి భారీనష్టాన్ని గుండమ్మకధ సిల్వర్ జూబ్లీతో కొంతవరకు compensate చేశారు కమలాకర. ఈ జయాపజయాలన్నిటి వెనుక చక్రపాణి గారి హస్తం తప్పనిసరి. 72 ఏళ్ళ క్రితమే 25 లక్షల  ఖర్చుతో నిర్మించబడి బాక్సాఫీస్ వద్ద బోల్తాకొట్టిన భారీ జానపదచిత్రం 'చంద్రహారం' . కళ్ళుమిరుమిట్లుగొలిపే గోఖలేగారి  భారీ సెట్ల కళానైపుణ్యం, మార్కస్ బార్ట్లీ గారి కెమేరా పనితనం అన్నీ బూడిదలో పొసిన పన్నీరయింది. ఇంత హెవీ లాస్ ను విజయా సంస్థ కనుక తట్టుకుని నిలబడి వరుస చిత్రాలను నిర్మించగలిగింది.  రామారావు పది రీళ్ళకు పైగా నిద్రపోతుంటే సినిమా ఫ్లాప్ కాక మరేటవుద్ది అని చక్రపాణి గారు తనమీద తానే కామెంట్ చేసుకున్నారట.

వ్యాపారరీత్యా నిర్మాత లకు నష్టం తెచ్చినా  గొప్ప సాంకేతిక వీలువలు కలిగిన ఉత్తమ కళాఖండం 'చంద్రహారం'. ఘంటసాలగారి సంగీతం, గోఖలేగారి ఆర్ట్ విభాగం, బార్ట్లీ కెమేరా, నటీనటుల హృద్యమైన నటన చంద్రహారానికి ఎప్పటికీ పెద్ద ఎసట్.

చంద్రహారానికి ఘంటసాలగారు సమకూర్చిన సంగీతం ఎన్ని తరాలకైనా నిత్యనూతనమే, ఆపాత మధురమే. ఘంటసాల, లీల, మాధవపెద్ది, పిఠాపురం, కోమల, రాణి , లలిత, పద్మావతిలు ఆలపించిన 13 గీతాలు చంద్రహారపు ఆణిముత్యాలుగా భాసిల్లుతూనేవుంటాయి.

Click for video చంద్రహారం - విజ్ఞానదీపమును  వెలిగింప రారయ్యా

కొసమెరుపు -

రెండు మూడు లక్షలతో తీసిన 'పరోపకారం' ఫెయిల్, పాతిక లక్షల భారీ చంద్రహారం ఫెయిల్. ప్రేక్షకులకు ఎప్పుడు ఏది నచ్చుతుందో ఆ బ్రహ్మకే తెలియదు.

వచ్చేవారం  ఘంటసాలవారి  మరో సజీవరాగం తో మరల కలుద్దాము.

 

ప్రణవ స్వరాట్

ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం - అధ్యాయం - 2 - భాగం 9 - వలపుల కథకిది తొలిపలుకు

"ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం" పేరుతో సాగే ఈ శీర్షిక, ఘంటసాలవారి స్వీయసంగీత దర్శకత్వంలో రూపు దిద్దుకున్న ఏకగళ, యుగళ గీతాలను, బృంద గానాలను పరిచయం చేస్తూ ఘంటసాలగారికి సంబంధించిన ముచ్చట్లతో సాగే జ్ఞాపకాలమాలిక!!

ఘంటసాల - సదా మదిలో మెదిలే సజీవరాగం

అధ్యాయం - 2 -  భాగం 9

పరోపకారం - వలపుల కథకిది తొలిపలుకు

'కట్టాణిముత్యం' - ఆణిముత్యాలు అనే మాట తరచూ వినేదే. కానీ, కట్టాణి ముత్యం అనే మాట అరుదుగా కనిపిస్తుంది. స్వాతివానలకు ముత్తెపు చిప్పలలో లభించే సహజసిద్ధమైన ఆణిముత్యం. స్వచ్ఛమైన, ఏ కల్మషం అంటని పవిత్రమైన, మంచి తేజస్సు కలిగిన ముత్యాన్ని 'కట్టాణిముత్యం'గా కవులు వర్ణిస్తారు. ముత్యానికి విశేష విశేషాణార్ధం 'కట్టాణిముత్యం'. 'కట్టాణిముత్యం'   వలపుల కథకు తొలిపలుకు, అంటే ముందుమాట.

లయబధ్ధంగా సాగే వచనానికి మాధుర్యాన్ని, అమరత్వాన్ని కలిగించేది గాయకుని గళంలోని గమకాలు, సంగతులే. కానీ, మరపురాని  ఆ పాటలోని మధురమైన సంగతికన్న మనసైన జవరాలి పేరే ఎన్నటికైన మిన్న  అని అంటున్న విశిష్టకవి భాగవతుల సదాశివ శంకరశాస్త్రి(ఆరుద్ర)గారి తొలకరి చినుకు వంటి వలపు గీతమే నేటి మన సజీవరాగం.

 

తన  సినీప్రస్థానం తొలిరోజుల్లో ఆరుద్ర కలం నుండి జాలువారిన మరపురాని మధురగీతం - సుమధుర గాయకుడు ఘంటసాల తొలిసారిగా నిర్మాతయై, స్వీయసంగీత దర్శకత్వంలో నిర్మించి తెలుగు-తమిళ భాషల్లో 1953 లో విడుదల చేసిన 'పరోపకారం' సినిమా లోని ఒక మధురగీతం - 'వలపుల కథకిది తొలిపలుకు' -

 

ఆరుద్ర సాహిత్యం-

ఘంటసాల సంగీతం, నేపథ్యగానం -

వెంపటి చినసత్యం, సావిత్రి, రామశర్మ ల అభినయం :

 

సాకీ : ఆ... ఆ.... 

మరపురాని పాటలోని మధురమైన సంగతికన్న-2

మనసైన జవరాలి పేరు ఎన్నటికైన మిన్నా... ఔను...

 

పల్లవి : వలపుల కథకిది తొలిపలుకు-2

తొలిసారి చెలిపేరు తొలకరి చినుకు

                                            !వలపుల!

 

2 వ సాకీ -  వేచియున్న చెవులలోన

ప్రియురాలి పేరు స్వాతి వాన

ఏమిటేమిటీ... 

వేచియున్న చెవులలోన

ప్రియురాలి పేరు స్వాతి వాన

కట్టాణిముత్యమై తొలిప్రేమ 

కరడుగట్టినదే భామా 

ఆహాహాహా

                                            !వలపుల!

 

చరణం-

కమ్మతేనె గుమ్మపాలు కలసినచో తీపు

నిమ్మనీరు తీయ ద్రాక్ష  నిషా కుషీ కైపు-2

సమ్మతైన చిన్నదాని 

పేరుముందు బలాదూరు-2

                                            !వలపుల!

లల్లలలాలెలెలల్లలలాలెల-2

లల్లలలాలెలలా.. 3

 

తొలి పరిచయం లోనే ఆ అమ్మాయి అతనికి తన పేరు చెపుతుంది. అది ఆ అబ్బాయిలో తొలకరి ప్రేమ చినుకులు కురిపిస్తుంది. ఈ ఇద్దరిని గమనిస్తున్న ఒక వీధి గాయకుడు అన్యాపదేశంగా ఆ యువకుడి మనోభావాలను ఓ చక్కటి పాట రూపంలో మనోజ్ఞంగా వినిపిస్తాడు - 'వేచియున్న చెవులలోన ప్రియురాలి పేరు ఒక స్వాతివానలాటిదంటాడు. అంతేనా.. ఇంకొంచెం ముందుకు సాగి 'కమ్మటి తేనె, గుమ్మపాలు కలిస్తే అమృతంగా మారుతుందట... తియ్యని నిమ్మ ద్రాక్షరసాల నిషాకైపు నచ్చిన చిన్నదాని పేరు ముందు బలాదూరు ' అని  ప్రేమాస్పదంగా అమ్మాయిని వర్ణిస్తాడు. తొలిప్రేమలో పడ్డ ఆ యువతీ యువకులు ఈ నృత్యగీత సన్నివేశంలో ఆ రోడ్డున పోయే ఇతరులతో కలసి ప్రేక్షకపాత్రను వహిస్తారు. ఏ హంగూ, ఆర్భాటం లేని ఒక సామాన్య హృద్యగీతం.

ఘంటసాల మాస్టారు ఈ పాట స్వరరచనకు ఖరహరప్రియ రాగాన్ని ఎంచుకున్నారు. కర్ణాటక సంగీతంలో ఖరహరప్రియ 22వ మేళకర్తరాగం. హిందుస్థానీ బాణీలో దీనికి సమానమైన రాగాన్ని కాపి థాట్ అంటారు. వెస్ట్రన్ సంగీతంలో డోరియన్ .  ఘంటసాలగారు ఈ పాటలో ఇతరవాద్యాలతోపాటు హార్మోనియంకు కూడా మంచి ప్రాముఖ్యత ఇచ్చారు. సాకీలకు ముందు హార్మోనియం బిట్స్ ఎంతో హాయిని కలిగిస్తాయి. ఘంటసాలగారు కూడా ఈ పాటను ఎంతో శ్రావ్యంగా భావస్ఫోరకంగా హుషారుగా ఆలపించారు. 

ఈ గీతరచనలో చక్కటి ఆధునిక భావుకతను కనపర్చారు ఆరుద్ర.  ఆరుద్రగారికి పరభాషా పదప్రయోగ మోజు ఆనాటినుంచి వుందని ఈ గీతంలోని 'నిషా, కుషీ, కైపు, బలాదూర్ వంటి ఉర్దూ మాటలు నిరూపిస్తాయి. పాటల రచయితగా ఆరుద్రగారి తొలినాళ్ళ సినిమా 'పరోపకారం'.

ఈ సినిమా లోని 11 పాటలను ఆరుద్రే వ్రాసారు. అన్నీ కట్టాణిముత్యాలే అంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇలాటి మరో అపురూపమైన పద ప్రయోగమే 'కోనారికూన' 'హృదయమా సాగిపొమ్మా భావ వేగాన సాగిపొమ్మా' లో కనిపిస్తుంది. ఆ పాట కూడా 'పరోపకారం' సినిమా లోనిదే. అభ్యుదయ కవిగా, పండితుడిగా పేరుపొందిన ఆరుద్రగారి సాంగత్యం ఘంటసాలగారికి  విజయనగర కాలంలోనే ఏర్పడిందేమో! ఆరుద్రగారి విప్లవకవితా ధోరణికి తొలిబీజం పడింది విజయనగరంలోనే అంటారు.

తర్వాతి కాలంలో ఘంటసాలగారు, ఆరుద్రగారు కలసి అసంఖ్యాకమైన కట్టాణిముత్యగీతాలను సృష్టించారు. ఆరుద్రగారి 'తూరుపుదిక్కున అదిగో చూడు' వంటి ప్రబోధగీతాలను కూడా ప్రైవేట్ గ్రామఫోన్ రికార్డు లుగా ఘంటసాల పాడి వాటికి మంచి ప్రాచుర్యం కల్పించారు. నవ్య కళాకారులను గుర్తించి ప్రోత్సహించడంలో ఘంటసాలగారిదెప్పుడూ ముందంజే. తాను నిర్మాత గా తీసిన మొదటి చిత్రం పరోపకారానికి నృత్యదర్శకుడిగా వెంపటి చినసత్యంగారిని తెలుగు సినిమా ప్రేక్షకులకు పరిచయం చేశారు. చినసత్యంగారు తన అన్నగారైన వెంపటి పెదసత్యంగారి వద్ద అనేక సినిమా లకు సహాయకుడిగా పనిచేసినా స్వతంత్రంగా నృత్యదర్శకుడిగా పనిచేసిన చిత్రం మాత్రం 'పరోపకారం' అనే చెప్పాలి.

ఘంటసాలగారి పరోపకారం సినిమా ద్వారా  చిత్రసీమలోకి అడుగుపెట్టిన మరో కళాకారుడు, మా నాన్నగారు, పట్రాయని సంగీతరావు. పరిస్థితుల ప్రాబల్యం వలన, ఆప్తమిత్రుల బలవంతంతో, ముఖ్యంగా ఘంటసాలగారి సాదరపూర్వక ప్రోత్సాహంతో అనాసక్తంగా  సినీమాలోకానికి వచ్చిపడ్డారు. తదాదిగా ఘంటసాలగారి చివరిశ్వాస వరకు సుమారు ఓ 80 సినిమా లకు ఘంటసాలగారి సంగీత సహాయకుడిగా పనిచేశారు. సంగీతరావుగారు పరోపకారం సినీమాలో కొన్నిపాటలకు హార్మోనియం వాయించారు. ఒక చిన్న పాటను కూడా పాడారు. అయితే అది సినిమాలో కనపడదు. అలాగే, ఘంటసాలగారు నిర్మించిన 'సొంతవూరు'(సి.ఎస్.ఆర్.తో ఓ సన్నివేశం) 'భక్త రఘునాథ్' (ఆలయ నృత్యంలో వైణికుడు)  చిత్రాలలో తెరపై కనిపిస్తారు. ఇందుకు ఘంటసాలగారి సుహృద్భావ ప్రోత్సాహమే కారణం. (ఘంటసాలగారి నిర్యాణం తర్వాత సంగీతరావుగారు డా.వెంపటి చినసత్యంగారితో కలసి కూచిపూడి నృత్యకళకు చేసిన సంగీతసేవ ... మరో జీవితాధ్యాయం.)

పరోపకారం సినిమాకు దర్శకుడుగా పనిచేసిన  కమల్ ఘోష్  పేరుపొందిన కెమెరామన్.  కమల్ ఘోష్ పేరు వినగానే అందరికీ గుర్తుకు వచ్చేది 'చంద్రలేఖ' సినీమా, అందులోని డ్రమ్ డ్యాన్సే.  ఈయన తొలితరం బెంగాలీ, హిందీ సినిమాల సుప్రసిద్ధ దర్శకుడు, రచయిత అయిన దేవకీబోస్ కు మేనల్లుడు. దేవకీబోస్ రచించిన కథ ఆధారంగానే  పరోపకారం సినిమాను ఘంటసాల తెలుగు, తమిళ భాషలలో  జి.వరలక్ష్మి, సావిత్రి, ముక్కామల, రేలంగి, సి.ఎస్.ఆర్., ఆర్.నాగేశ్వరరావు, రామశర్మ వంటి ఆనాటి ప్రముఖ నటులతో నిర్మించారు. అయినా, ఆయన దురదృష్టం. సినిమా రెండు భాషలలోనూ  వసూళ్ళపరంగా ఘోరంగా విఫలమయింది. కర్ణుడి చావుకు కారణాలనేకం అన్నట్లుగా దేవదాసు, బ్రతుకుతెరువు, కన్నతల్లి పిచ్చిపుల్లయ్య, చండీరాణి వంటి సినిమాల మధ్య పరోపకారానికి గుర్తింపు లేకుండా పోయింది. దేవదాసు ప్రభంజనంలో 'పరోపకారం' తో పాటు ఆ సమయంలో వచ్చిన మరికొన్ని సినిమాలు కొట్టుకుపోయాయి.

పరిశ్రమలోని కొందరికి ఉపకారిగా మారిన పరోపకారం ఘంటసాలగారిని మాత్రం అప్పులపాలుజేసింది. నిర్మాతగా నష్టపోయీనా దేవదాసు గాయకుడిగా ఘంటసాలగారి  పేరుప్రఖ్యాతులు ఈనాటికీ చెక్కుచెదరకుండా  ఆయనను అగ్రస్థానాన కూర్చుండబెట్టాయి. పరోపకారం సినిమా  ఆర్ధిక పరాజయం పొందినా ఆ సినీమాలోని  అన్ని పాటలు ఘంటసాలగారి అభిరుచికి,  సంగీత ప్రతిభకు మచ్చుతునకలుగా నిలిచిపోతాయి.

తెలుగులో ఎక్కడా కనపడని 'పరోపకారం' తమిళం సినిమా యూట్యూబ్ లో ఇంకా కొంత ఆదరణ పొందుతున్నది. ఆనాటి లోబడ్జెట్ సినిమాల శైలి పట్ల ఆసక్తికలవారు తమిళ పరోపకారాన్ని చూడవచ్చు. అందులో అందరూ తెలుగువారే.

కొసమెరుపు:-

నేటి సజీవరాగానికి ఘంటసాలగారు తీసుకున్న రాగం ఖరహరప్రియ అని చెప్పుకున్నాము. కరుణ శోక రసాల భావప్రకటనకు అనుకూలమైన రాగంగా చెపుతారు. అతి ప్రాచీనమైన ఈ రాగం అసలు పేరు 'హరిప్రియ' . అహంభావియైన రావణాసురుడు ఒకసారి కైలాసపర్వతం క్రిందపడి భంగపాటుతో ఆక్రోశిస్తూ పరమేశ్వరుని అనేక స్తుతులతో ప్రార్ధించాడట. అందులోని కొన్ని స్తుతులు ఈ రాగంలో వుండి అవి శివునికి ఎంతో ప్రీతిని కలిగించి రావణుని కాపాడాయని, ఆ విధంగా ఆ రాగానికి హరిప్రియ అనే పేరు వచ్చిందని అదే కాలక్రమేణా 'ఖరహరప్రియ' గా మారిందని ఒక కథనం.

వచ్చేవారం  ఘంటసాలవారి  మరో సజీవరాగం తో మరల కలుద్దాము.

 

ప్రణవ స్వరాట్